Jigten Sumgon’s song of the realization of the five limbs of mahamudra

(This song has been translated before, also by me. Yesterday, Lama Tsering asked me for the text and looking through it, I think I was able to improve it a bit.)


I bow down to the feet of glorious Phagmodrupa!


When, concerning love and compassion, the stallion,

you do not cover the whole distance ─ the benefit of others ─

you will not receive the acknowledgment of the assembly of gods and men.

Therefore, make serious efforts at cultivating the preliminary resolve.


When, concerning your body, the king ─ the body of the deity ─

you do not seize the firm support, which is the foundation,

the mother ─ the dakini with her retinue ─ will not appear.

Therefore, make efforts concerning the body, which is the deity of meditation.


When on the guru, the snow-capped peak of the four bodies,

the sun of devotion does not shine,

the stream of blessing will not arise.

Therefore, make efforts concerning the mind-set of devotion.


As long as the cloud accumulations of thoughts

do not dissipate in the vastness of space ─ the nature of mind ─

the planets and stars of the twofold knowledge are without splendor.

Therefore, make efforts concerning a mind that is free from thoughts.


When you do not polish the wish fulfilling gem – the two accumulations –

with aspiration prayers,

the necessary and desired results will not arise.

Make, therefore, efforts concerning the concluding dedication.

༈ ལྔ་ལྡན་རྟོགས་པའི་མགུར།། དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཞབས་ལ་འདུད། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་རྟ་ཕོ་ལ། །གཞན་ཕན་གྱི་དཀྱུས་ཐོག་མ་བཅད་ན། །ཁྲོམ་ལྷ་མིའི་འོར་ཆེ་མི་འབྱུང་བས། །སེམས་སྔོན་འགྲོ་འདི་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །རང་ལུས་ལྷ་སྐུའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །གཞི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བརྟན་ས་མ་ཟིན་ན། །མ་མཁའ་འགྲོའི་འཁོར་འབངས་མི་འདུ་བས། །ལུས་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །བླ་མ་སྐུ་བཞིའི་གངས་རི་ལ། །མོས་གུས་ཀྱི་ཉི་མ་མ་ཤར་ན། །བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་མི་འབྱུང་བས། །སེམས་མོས་གུས་འདི་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །སེམས་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པ་ལ། །རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲིན་ཚོགས་མ་དེངས་ན། །མཁྱེན་གཉིས་ཀྱི་གཟའ་སྐར་མི་བཀྲ་བས། །སེམས་མི་རྟོག་འདི་ལ་ནན་ཏན་མཛོད། །ཚོགས་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལ། །སྨོན་ལམ་གྱིས་བྱི་དོར་མ་བྱས་ན། །དགོས་འདོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས། །རྗེས་བསྔོ་བ་འདི་ལ་ནན་ཏན་མཛོད།། ཅེས་ཕྱག་ཆེན་ལྔ་ལྡན་གྱི་རྟོགས་མགུར་བྱ་བ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའོ།།

Jigten Sumgön on the Nature of Achi Chökyi Dölma

While working on Achi’s dice divination text I found a few lines in the collected works of Jigten Sumgön where he points out the true nature of Achi. The vital point that he makes here is that Achi is not some kind of demoness that has been turned into a protectress by subduing her and binding her to an oath. Instead, she is an awakened Vajra-Dakini from the very beginning.

Now I am going to explain the Lady Dakini:
The mother, the Dakini “Lady of the Sphere,”
walks in the skies and tames the malevolent ones,
she protects the yogis who do not transgress their pledges.
She is more kind than a mother and more affectionate than a sister.(1)
She is pleasing like a mistress.
She is a Vajra-Dakini!
Although [phenomena?] are not [really] existent, she [shows illusory] play.(2)
She, whose mind is beyond conception and expression,
is the consort of all Victors of the three times
and the mother of the bodhisattvas.
She s drawing forth the shravakas and pratyekabuddhas
and she is the source of all bliss and happiness, the supreme mother.(3)
She is the supreme Dakini-Lady!
Everything appears in the space of the nature of the mind
through the power of the absence of any appearing and disappearing.
She is the Vajra-Dakini!
Thus, Viras, Dakinis, and my son,
never separate [from her] even for a moment!

1. gdung, read dungs?
2. med kyang ku re bgyis pa lags, a very terse expression that I render here freely.
3. Her follow two lines that remain unclear to me. They may refer to the way she is wearing her dress (a phyi chen mo sham sham mo// yang phyi chen mo ‘jol ‘jol mo//).

Jigten Sumgön, Colleted Works, vol. 5, text no. 528:

ད་ནི་མཁའ་འགྲོ་དབང་ཕྱུག་བཤད༎   མ་དབྱིངས་ཕྱུག་རྡོ་རྗེའི་མཁའ་འགྲོ་མ༎

མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་གདུག་པ་འདུལ༎   དམ་ལས་མི་འདའ་རྣལ་འབྱོར་སྐྱོང་༎

མ་བས་བྱམས་ཤིང་སྲིང་བས་གདུང་༎   མཛའ་མོ་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་འོང་༎

འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཌཱ་ཀི་མ༎              མེད་ཀྱང་ཀུ་རེ་བགྱིས་པ་ལགས༎

རང་སེམས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་འདི༎   དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡུམ༎

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མ༎     ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་༎

བདེ་སྐྱིད་ཀུན་འབྱུང་མ་མ་མཆོག།       ཨ་ཕྱི་ཆེན་མོ་ཤམ་ཤམ་མོ༎

ཡང་ཕྱི་ཆེན་མོ་འཇོལ་འཇོལ་མོ༎        འདི་ནི་མཁའ་འགྲོའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག།

དངོས་ཀུན་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ༎    འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ༎

འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་མཁའ་འགྲོ་ཡིན༎         དེ་ལྟར་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་དང་༎


This is the Buddha field ‒ where else should it be? Sherab Jungné’s praise of Jigten Sumgön that is of definite truth

[Sherab Jungne said]:

“May you, as long as the ocean of samsara is not emptied,

remain permanently with this vajra body,

and cause all beings to mature!”

When he had made that request, [Jigten Sumgön] replied:

“I am the one who remains without cessation

until samsara is emptied!

My only son! Do not torture yourself!

Why? The body of the excellent guru

is the unstained, completely pure dharmakaya.

I have perfected the qualities of purity, [true] self, bliss, and permanence.

Therefore, do not look at my body in the wrong way!”

[Sherab Jungne said]:

“Still I had doubts, and I asked:

‘Lord! To which Buddha field will you proceed

after you have left from here?

Whereto shall we direct our prayers?’”

[Jigten Sumgön] replied:

“This is the Buddha field! Where else should it be?

I remain where the true nature of your mind

and mahamudra are an inseparable unity.

Never to be separated from the practice of your mind

is to be inseparable from me!

How could I remain at a single place

like Oddyana and Jalandhara?” (…)

I will not pass into nirvana;

I will always be inseparable from you! (…)

I am not large, you are not small.

We have the same colour and size, and we run and jump the same [speed and distance].

In the Buddha fields like Abhirati, the beings are not different.

Just exactly this here is a Buddha field!”

Excerpts from: Chos kyi rje ‘jig rten gsum mgon la nges pa don gyi bstod pa, by Shes rab ‘byung gnas, TBRC W1KG4771.

ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་མ་སྟོངས་ཚེ༎ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་འདི་རྟག་པར་བཞུགས་ ནས་ཀྱང་༎

ལུས་ཅན་འགྲོ་བ་སྨིན་པར་མཛད་གསོལ་ཞེས༎ ཞུ་བ་ཞུས་པར་དེ་ཚེ་ཞལ་སྔ་ནས༎

འཁོར་བའི་རྒྱ་ མཚོ་སྟོངས་པར་མ་གྱུར་ཚེ༎ མྱ་ངན་མི་འདའ་བཞུགས་པ་ང་ཉིད་ཡིན༎

བུ་ཅིག་མྱ་ངན་སྡུག་བསྔལ་མ་བྱེད་ཅིག་། ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བླ་མ་དམ་པའི་སྐུ༎

དྲི་མེད་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ༎ གཙང་བདེག་བདེ་རྟག་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པས༎

ང་ཡི་སྐུ་ལ་ལོག་པར་མ་ལྟ་གསུང་༎ དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྟེ༎

མགོན་པོ་ཁྱོད་ནི་འདི་ནས་གཤེགས་ནས་ཀྱང་༎ སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་གང་དུ་བཞུད་པར་འགྱུར༎ བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་གསོལ་བ་གང་དུ་གདབ༎ དེ་སྐད་ཞུས་པས་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས༎

སངས་རྒྱ་ཞིང་ཁམས་འདི་ཡིན་གང་ན་ཡོད༎ ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་༎

དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་ང་བཞུགས་ཏེ༎ རང་སེམས་སྒོམ་དང་འབྲལ་བར་མ་བྱེད་དང་༎

ང་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན༎ ཨུ་རྒྱན་ཛ་ལན་དྷ་ར་ལ་སོགས་པ༎ གནས་གཅིག་བཞུགས་པ་ང་ལ་གང་ལ་ཡོད༎ (…) ང་ལ་མྱ་ངན་འདའ་བ་མི་མངའ་སྟེ༎ ཁྱེད་དང་རྟག་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་པ་ཡིན༎ (…)

ང་ལ་མི་ཆེ་ཁྱོད་ལ་མི་ཆུང་སྟེ༎ མཚུར་མཉམ་ཞེང་མཉམ་བང་མཉམ་འཆོངས་པར་མཉམ༎

མངོན་དགའ་ལ་སོགས་འགྲོ་བ་གཞན་མེད་དེ༎ སངས་རྒྱས་ཞིང་ཡང་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན༎

Jigten Sumgön’s advice on disciplined conduct

To obtain the unobtained is disciplined conduct,
to stabilise the obtained is disciplined conduct,
to deepen the stabilised is disciplined conduct,
and the ultimate dharmakaya of the Buddha
and mastery of the ten powers are disciplined conduct.
Since I do not have anything else,
I speak to the sons who are disciples:
Apart from this advice and testament, I have nothing else!

མ་ཐོབ་ཐོབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན༎ ཐོབ་པ་བརྟན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན༎

བརྟན་པ་བོགས་འདོན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན༎ མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ༎

སྟོབས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན༎ ང་ལ་ཉེ་བ་གཞན་མེད་པས༎

བུ་སློབ་རྣམས་ལ་སྨྲ་བ་ཡིན༎ སྙིང་གཏམ་ཁ་ཆེམས་འདི་ལས་མེད༎

Jigten Sumgön, Collected Works, vol. 2, fol. 60r4.

The Glorious Saraha’s Five Uncontrived Great Seals: Summarised Meaning of the Instruction to Parphuwa

The Great Brahmin said:
Mahamudra is without birth.
To rest in the uncontrived [state] is the Dharmakaya.
Relax the six aggregates in all [activities of] going, standing, couching, and sitting.
If you relax the six senses, great bliss is an uninterrupted stream.
[That] is the meaning of what was taught by the former Venerable Masters.
It is the self-arising, spontaneously accomplished [state].
There are five uncontrived minds:
Uncontrived afflictions and thoughts,
which is the state of being of the three realms of Samsara;
uncontrived good experiences,
which is the precedent cause of birth [in] heavenly states;
the uncontrived original state of the mind,
which is the dwelling on the level of Nirvana;
the uncontrived non-duality of Samsara and Nirvana,
which is the [state of] unity of the Mahayana disciple;
and, ultimately, the uncontrived [state] beyond the mind,
which is the self-arising, spontaneously accomplished [state].
In [that state] arises the effortless benefit of others,
the ultimate result of no-more-learning.
Those [five seals] of yours I don’t know.
Please consider this!

དཔལ་ས་ར་ཧའི་ཕྱག་ཆེན་མ་བཅོས་རྣམ་ལྔ་པར་ཕུ་བ་ལ་གདམས་པའི་བསྡུས་དོན།།  བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་མེད། །མ་བཅོས་ངང་ལ་བཞག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་ཀུན་ཏུ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་ཞོགས། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་བཞག་ན་བདེ་ཆེན་རྒྱུན་མི་འཆད། །རྗེ་བཙུན་གོང་མས་གསུངས་པའི་དོན། །རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །སེམས་མ་བཅོས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་མ་བཅོས་པ། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་འདུག་ལུགས་ཡིན། །ཉམས་མྱོང་བཟང་པོ་མ་བཅོས་པ། །ལྷ་གནས་གོང་མར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་བཅོས་པ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ས་ལ་གནས། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་མ་བཅོས་པ། །ཐེག་ཆེན་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན། །མཐར་ཐུག་བློ་འདས་མ་བཅོས་པ། །རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ། །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པའི་གཞན་དོན་འབྱུང་། །མི་སློབ་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་ཡིན། །ཁྱེད་ཀྱི་དེ་རྣམས་ངས་མ་ཤེས། །དེ་ལ་གཟིགས་ལ་ཞུ་ཐུག་མཛོད།།     །།

Technically, tshogs drug (translated here as “six senses”) is the “sixfold aggregation”, in this case, I think, of consciousness. Its six aspects are the consciousness of eye, ear, nose, tongue, body, and mind.

The Nineteen Pith Instructions of the Great Master Saraha

The Nineteen Pith Instructions of the Great Master Saraha
(Collected Works of Kyobpa Jigten Sumgon, vol. 7, no. 662, fol. 12b-14a)

I pay homage to the Guru!

The great Brahmin Saraha bestowed teachings on the Victor Maitri by way of nineteen pith instructions.

༡ སྣང་བ་སེམས་སུ་འདུས་པར་ཤེས་ཀྱང༌། འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་རྒྱུན་མ་གཅོད།
(1) Although you know that all appearances are included within the mind, do not interrupt the virtue that is cultivated!

༢ རང་སེམས་སངས་རྒྱས་སུ་རྟོགས་ན་ཡང༌། རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་མ་སྤངས།
(2) Although you have realised your mind as the Buddha, do not abandon the [meditation] master of your heart!

༣ སངས་རྒྱས་ལ་རེ་བ་མེད་ཀྱང༌། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་མ་འདེབས།
(3) Although you are not cherishing hope concerning Buddhahood, do not disparage the excellent Dharma!

༤ དམྱལ་བ་ལ་དོགས་པ་མེད་ཀྱང༌། སྡིག་པ་ཕྲ་མོ་སྤོངས་ཤིག
(4) Although you do not fear hell, abandon subtle evil!

༥ ཡི་དྭགས་ལ་དོགས་པ་མེད་ཀྱང༌། སྦྱིན་པ་ཕྲ་མོ་རྒྱུན་མ་གཅོད།
(5) Although you do not fear [birth as a] hungry ghost, do not interrupt even the smallest liberality!

༦ བྱོལ་སོང་ལ་དོགས་པ་མེད་ཀྱང༌། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་སྲུངས་ཤིག
(6) Although you do not fear [birth as an] animal, maintain the vows of body, speech, and mind!

༧ ལྷ་དང་འདྲེ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཀྱང༌། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་མ་སྤང་ཞིག
(7) Although you have realised the meaning of the non-existence of gods and demons, do not abandon the deity of meditation!

༨ སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཀྱང༌། ད་དུང་འགྲོ་བའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ལ་སྒོམས་པར་གྱིས་ཤིག
(8) Although you have realised the meaning of the non-existence of birth and death, continue to rely on a living body and practise!

༩ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཀྱང༌། དཀར་པོའི་ཆོས་སྤྱོད་རྒྱུན་མ་གཅོད་ཅིག
(9) Although you have realised the meaning of birthlessness, do not interrupt the conduct that accords to the rules of virtue!

༡༠ མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཀྱང༌། འགྲོ་བ་ཕལ་པ་སུན་མ་དབྱུང་ཞིག
(10) Although you have realised the meaning of sameness, do not criticise ordinary people!

༡༡ སྣང་གྲགས་ཆོས་སྐུར་ཤེས་ཀྱང༌། རང་སེམས་ལ་ནན་ཏན་བསྐྱེད་ཅིག
(11) Although you know everything you see and hear as the dharmakāya, cultivate efforts concerning [the training of] your mind!

༡༢ ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་ཤེས་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་ཕྲ་མོའི་སྲོག་མ་གཅོད་ཅིག
(12) Although you know all [beings] as the Buddha, do not kill even the tiniest creature! 1

༡༣ གཉུག་མའི་ངང་དང་མ་བྲལ་ཡང༌། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྟག་ཏུ་སྲུངས་ཤིག
(13) Although you are never separated from the original nature, always maintain your vows and pledges!

༡༤ རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟོགས་ཀྱང༌། ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནན་ཏུར་བསྐྱེད་ཅིག
(14) Although you have realised the view that is free from thoughts, cultivate efforts concerning an unbiased view!

༡༥ ཡེངས་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་ཤེས་ཀྱང༌། འཛིན་ཆགས་མེད་པ་ལ་ནན་ཏུར་བསྐྱེད་ཅིག
(15) Although you know the practice that is free from distraction cultivate efforts concerning the freedom from grasping and attachment!

༡༦ ཡ་ང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བྱུང་ཡང༌། འགྲོ་བ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་གྱིས་ཤིག
(16) Although a fearless conduct has arisen, practise a conduct that accords with [other] beings!

༡༧ ཟོལ་ཟོག་མེད་པའི་དམ་ཚིག་རྟོགས་ཀྱང༌། རང་སེམས་དཔང་པོར་ཚུགས་ཤིག
(17) Although you have realised the pledges that are free from pretence, make your mind the judge!

༡༨ རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་མེད་ཀྱང༌། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་སྒོམས་ཤིག
(18) Although there is no birth and death in the awareness of the resolve for awakening, familiarise yourself with the produced constituents [of body and mind] as that which is impermanent!

༡༩ རང་ལ་རིག་པའི་ཀློང་བརྡོལ་ཡང༌། བླ་མ་དམ་པ་སྤྱི་བོར་ཁུར་ཞིག
(19) Although the vastness of awareness has burst out in you, carry the excellent guru on your crown!

ཅེས་གསུངས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧས་རྒྱལ་བ་མཻ་ཏྲི་པ་ལ་གདམས་པའི་གནད་བཅུ་དགུ་པའོ།
Thus he has taught. [These are] the nineteen pith instructions of the great master Saraha for the Victor Maitripa.

།ཚོགས་གཉིས་རབ་རྫོགས་འཇའ་ཚོན་འདྲ་བའི་སྐུ། །བདེན་གཉིས་རབ་རྟོགས་མཉམ་རྗེས་གཉིས་དང་བྲལ། །གཟུང་འཛིན་རབ་སྤངས་མཐའ་གཉིས་བྲལ་བར་མཁྱེན། །བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད།
I pay homage and praise the great Brahmin Saraha,
who has fully completed the two accumulations, [possesses] a body that is like a rainbow,
has completely realized the two truths, is free from the duality [of the phase of] meditative absorption and [the phase] following [that],
and who has completely abandoned subject and object and knows the freedom from the two extremes.

ཁ་བ་ཅན་དུ་ལན་གྲངས་དུ་མ་བྱོན། །གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ལས་གདམས་ངག་དམ་པ་བླང༌། །སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་བརྩེ་བ་ཅན། །དམ་པ་རྒྱ་གར་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད།། །།
I pay homage and praise the Excellent One from India,
who has come many times [as an emanation] to the Land of Snows,
who has received the excellent instructions from the Siddhas,
and who is the foremost of all Sons of the Buddhas!


1Saraha criticizes those who claim that a realised master can commit evil without having to fear negative consequences because he has realised the true nature. Even if he has realised all beings as ‘primordially unborn,’ illusory appearance,’ or ‘optical illusion,’ that does not mean that killing them will not have karmic consequences. Jigten Sumgon maintains the same point in his ‘Single Intention’ (dGongs gcig). A similar thought is expressed in the following statement.

On the nature of this world

The venerable Shariputra said: “I see that this great world is filled with high and low [mountains], abysses and filth.” The Brahmin Relpachen, who came from the [Buddha]-land of Buddha Ashoka, said: “I see that this field of the exalted Shakyamuni Buddha is as pure as the perfect designs of the Paranirmita realm of gods.” Then, because the Exalted One revealed the nature of this Buddha-field to the assembly of retinues, everyone saw it as completely pure as the Buddha-field “Arrangement of Jewels” of the precious Buddha of the Eastern direction. Thus, at that time, the Exalted One proclaimed: “My Buddha-field is always like this; but you do not perceive it.”

Rigdzin Chöky Dragpa, summarizing a passage from the Vimalakirtinirdesha Sutra (D vol. 60, fol. 180v f.) in his དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྣམ་བཤད་ཉི་མའི་སྣང་བ། Kagyu College, 2007, p. 83.

བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་མཐོ་དམན་དང་ག྄ཡང་ས་དང་ལྗན་ལྗིན་གྱིས་གང་བར་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཞིང་ནས་འོངས་པའི་ཚངས་པ་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། །བདག་གིས་བཅོམ་ལྡམ་འདས་ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་འདི་ཉིད་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་རང་བཞིན་སྟོན་པར་མཛད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཐོང་བར་གྱུར་པས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་འདི་འདྲ་སྟེ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ངོ་།

From Jigten Sumgön’s “Cintamani Shastra”

Overall, if one merges Dharma and mind
and moisturizes one’s mental continuum with love and compassion,
what appears is an appearance of one’s own [mind].
Thereby, even the river of hot ashes “Unfordable One”
will be the elixir of the [heavenly] river “Gently Flowing”.


Note the irregular pattern of light and heavy syllables typical for Jigten Sumgöns poetry:
̮ ̱ ̱ ̮ ̱ ̮ ̱ ̮
̮ ̱ ̮ ̱ ̮ ̱ ̮ ̱ ̮
̮ ̱ ̮ ̱ ̮ ̱ ̮
̮ ̱ ̮ ̱ ̮ ̱ ̮
̮ ̱ ̱ ̮ ̱ ̮ ̱ ̮

Thanks to Sonam Spitz we were able to improve the translation: The river Vaitarani, which consists of hot ash and caustic liquid and, therefore, cannot be forded because one’s flesh falls off one’s bones when one enters it, is really the heavenly Ganga-river “Mandakini”. These are also mentioned in Shantideva’s Bodhicaryavatara (10.10, trl. Vesna and Alan Wallace):

By the power of my virtue, may those whose flesh has com-
pletely fallen off, whose skeletons are of the color of a white
jasmine flower, and who are immersed in the river Vaitarani
whose water is like fire, attain celestial bodies and dwell
with goddesses by the river Mandakini.

In the Bodhicaryavatara you pray that those who are tormented by the one may obtain the other (by birth in a heavenly realm). Jigten Sumgön explains that if you train the mind, the one IS the other — that is the power of practice!

Sherab Jungne’s Walking Stick

Except for this single teaching phrase, there is no other Dharma: “Samsara and nirvana are one’s mind.” I lean on this one stick – if it is there, [everything] is there. If it is lacking, [everything] lacks!”

Sherab Jungne (1187-1241), according to the biography by Rinchen Phüntshog, the sNyan pa’i ‘brug sgra, fol. 11v

ཆོས་ཚིག་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀུན་གཞན་མེད་འཁོར་འདས་རང་སེམས། ཡོད་ན་ཡོད་ལ་མེད་ན་མེད་པའི་བེར་ཀ་གཅིག་བརྟེན།